Het interactieve kwantumdualisme van Henry Stapp

In deze blog wil ik met u mijn enthousiasme delen voor één van de meest oorspronkelijke en vooraanstaande denkers van deze tijd. Ik doel op Henry Stapp: één van de grondleggers van de kwantummechanica. Stapp staat in de traditie van de Kopenhaagse interpretatie van de kwantummechanica en bouwt voort op het werk van Heisenberg en John von Neumann.

Wat Stapp zo bijzonder maakt is dat hij duidelijk maakt dat onze meest fundamentele wetenschappelijke theorie (de kwantummechanica) een theorie is die laat zien dat een beschrijving van de werkelijkheid op het niveau van de elementaire entiteiten niet mogelijk is zonder een constituerende rol voor het bewustzijn. De wereld van elementaire 'deeltjes' is een wereld van potentia (naar Aristoteles); van potentiële ervaring. De wereld van de superposities wordt pas werkelijkheid in onze bewustzijnstroom; dat is wat fysici het instorten van de kwamtummechanische golffunctie noemen. Bij Stapp is de wereld van de fysica niet gesloten maar heeft de mens via zijn bewustzijn daadwerkelijk impact op de fysische processen. Stapp is een denker die op geniale wijze beschrijft hoe de kwantummechanica het oude mechanicsche wereldbeeld van Laplace naar de vuilnisbak heeft verwezen. In zijn magnum opus "mindfull universe" bouwt hij op basis van het denken van Whitehead een procesfilosofie op die de 'geest' en de menselijke keuzevrijheid weer een plek geven als elementaire en niet reduceerbare bouwstenen van de werkelijkheid.
Niets minder dan een eerherstel is het gevolg voor de visie dat mens meer is dan materie (geen robot; geen computer). Van harte aanbevolen voor wie inzicht wil krijgen in de subtiliteit van de natuurlijke orde en die zicht wil krijgen op een plausibele rehabilitatie van de mens als een geestelijke wezen.
Stapp is een denker die ons zelfbeeld radicaal veranderd en die daarmee relevant is voor een ieder die worstelt met de vraag wie of wat hij nu eigenlijk is.
Rogier Tesson